Met de start van de maand maart stijgen de temperaturen geleidelijk. Dit markeert niet alleen de overgang naar het voorjaar, maar ook het begin van een verhoogde activiteit van parasieten zoals vlooien en teken. Voor honden en katten betekent dit een groter risico op besmetting en bijhorende gezondheidsproblemen. Tijdige preventie is daarom essentieel.

Wanneer start het vlooien- en tekenseizoen?

De activiteit van vlooien en teken is sterk afhankelijk van omgevingsfactoren zoals temperatuur en luchtvochtigheid. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat teken, in het bijzonder Ixodes ricinus (de schapenteek), al actief worden bij temperaturen vanaf ongeveer 7 °C. In onze regio worden deze temperaturen vaak bereikt vanaf februari tot maart, afhankelijk van de weersomstandigheden.

Uit Europese veldstudies blijkt dat de tekenactiviteit duidelijk toeneemt vanaf het vroege voorjaar, met een piek in april en mei. Dit betekent dat huisdieren al risico lopen voordat de zomer begint. Vlooien zijn minder strikt seizoensgebonden: zij kunnen binnenshuis het hele jaar overleven, maar hun voortplantingscyclus versnelt aanzienlijk zodra de omgevingstemperatuur stijgt. Hierdoor neemt het risico op vlooienbesmettingen toe vanaf het voorjaar.

Daarnaast zorgen mildere winters en klimaatverandering ervoor dat vlooien en teken langer actief blijven doorheen het jaar, waardoor preventie niet langer beperkt blijft tot enkel de zomermaanden.

Gezondheidsrisico’s voor huisdieren

Vlooien en teken kunnen gezondheidsproblemen veroorzaken en mogen niet onderschat worden.

Vlooien kunnen leiden tot:

  • hevige jeuk en huidirritatie
  • vlooienallergiedermatitis (FAD)
  • bloedarmoede bij zware besmettingen, vooral bij jonge dieren
  • overdracht van lintwormen (Dipylidium caninum)

Teken kunnen verantwoordelijk zijn voor:

  • overdracht van infectieziekten zoals de ziekte van Lyme, Babesiose en Anaplasmose
  • lokale huidontstekingen
  • algemene klachten zoals sloomheid, koorts en verminderde eetlust

Zonder tijdige preventie of behandeling kunnen deze aandoeningen ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid en het welzijn van het dier.

Waarom preventie zo belangrijk is

Het bestrijden van een bestaande parasietenbesmetting is vaak ingrijpender dan het voorkomen ervan. Eén enkele vlo kan honderden eitjes per dag leggen, waardoor niet alleen het dier, maar ook de leefomgeving besmet raakt. Ook teken kunnen reeds binnen korte tijd na vasthechting ziekteverwekkers overdragen.

Dierenartsen adviseren daarom om preventieve bescherming tijdig op te starten, idealiter vanaf het moment dat de temperaturen stijgen in het vroege voorjaar. Preventie verlaagt het risico op besmetting aanzienlijk en beschermt het dier tegen onnodig lijden en gezondheidsproblemen.

Hoe verwijder je een teek op de juiste manier?

  1. Gebruik een tekentang of tekenhaak.
  2. Plaats het hulpmiddel zo dicht mogelijk tegen de huid, ter hoogte van de kop van de teek.
  3. Verwijder de teek rustig en gecontroleerd, volgens de instructies van het gebruikte hulpmiddel (meestal door rustig te trekken of een draaiende beweging).
  4. Controleer of de teek volledig is verwijderd.
  5. Ontsmet de bijtwonde.
  6. Was nadien de handen grondig.

Belangrijke aandachtspunten

  • Gebruik geen alcohol, olie, ether of andere middelen om de teek vooraf te doden. Dit verhoogt de kans dat de teek ziekteverwekkers overdraagt.
  • Knijp de teek niet plat en trek niet bruusk.
  • Noteer de datum van de tekenbeet en observeer je huisdier gedurende de daaropvolgende weken.

Neem contact op met de dierenarts indien je huisdier na een tekenbeet symptomen vertoont zoals sloomheid, koorts, manken, verminderde eetlust, zwelling rond de beet of gedragsveranderingen.

Tekentangen verkrijgbaar in onze praktijk

Voor een veilige en correcte verwijdering van teken raden wij het gebruik van een tekentang of tekenhaak aan. Deze hulpmiddelen zijn verkrijgbaar in onze praktijk. Wij geven graag uitleg over het correcte gebruik en adviseren je welk type het meest geschikt is voor jouw huisdier.

Advies op maat in onze praktijk

In onze praktijk beschikken wij over een ruim aanbod aan antivlooien- en tekenmiddelen, waaronder spot-on pipetten, tabletten en halsbanden. Niet elk product is geschikt voor elk dier. Daarom bekijken wij samen met jou welk middel het beste past bij:

  • diersoort en leeftijd
  • lichaamsgewicht
  • leefomgeving en levensstijl
  • medische voorgeschiedenis

De aanbevolen producten zijn eenvoudig verkrijgbaar aan de balie, zonder wachttijd. Zo zorgen we samen voor een doeltreffende en veilige bescherming van jouw huisdier.

Bronnen

Medlock, J. M., Hansford, K. M., Bormane, A., Derdakova, M., Estrada-Peña, A., George, J. C., … Van Bortel, W. (2013). Driving forces for changes in geographical distribution of Ixodes ricinus ticks in Europe. Parasites & Vectors, 6(1), 1–11.
https://parasitesandvectors.biomedcentral.com/articles/10.1186/1756-3305-6-1

Wężyk, D., et al. (2023). Seasonal dynamics of Ixodes ricinus and Dermacentor reticulatus in urban and suburban habitats. Parasites & Vectors.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12009520/

ESCCAP. (2022). Control of ectoparasites in dogs and cats.
https://www.esccap.org